full-width das
Ruiny wieży na Sołtysiej Górze 


Wieża stoi na górze Sołtysiej, liczącej 434 m n.p.m., położonej w Jeleniej Górze-Cieplicach (dawnej ta część Cieplic zwała się Malinnikiem, niem. Herischdorf). Wybudowano ją w 1899 r., ale miejsce to od dawna było wykorzystywane jako znakomity punkt widokowy na Karkonosze i Kotlinę Jeleniogórską, zwłaszcza przez kuracjuszy cieplickiego zdroju. Pierwsza wieża, początkowo drewniana, stanęła tu podobno w 1808 r., tuż obok popularnej wówczas restauracji. Z czasem uległa zniszczeniu, a drzewa porastające wzgórze wyrosły na tyle, że przesłoniły cały widok. Ponieważ zaś sens odwiedzania tego miejsca i warunek istnienia znajdującej się tutaj gospody zależał niemal wyłącznie od możliwości podziwiana stąd widoków, kolejny właściciel, a był nim Schmidt, wzniósł w 1899 r. wieżę murowaną o wysokości 16 m. Zbudowana z czerwonej cegły na planie kwadratu, ma pięć kondygnacji, z których parter i I piętro są nieco szersze od pozostałych. Piątą kondygnację otaczał wysunięty taras widokowy. Na każdym piętrze były duże prostokątne okna. Wieża stoi do dziś, ale jest ruiną, bez dachu i z ułamkami schodów.

Sołtysia Góra położona jest we wschodniej części Malinnika. Ma ona dla historii wsi dwo-jakie znaczenie: jako miejsce lokalizacji majątku sołeckiego (wzmiankowanego dopiero w XVII w.) oraz jako jeden z ciekawszych na tym terenie punktów widokowych, docenionych już w XVIII w.
Do około połowy XIX w. Góra wchodziła w skład dóbr sołeckich. Brak przekazów od kiedy stała się częścią majątku sołtysa. W 1843 r. w trakcie kolejnej parcelacji starego majątku, grunty wzgórza podzielone zostały prawdopodobnie między kilku właścicieli.
Wzniesienie to (434 m n.m.p.) z dobrą widocznością pasma górskiego z dominującą Śnieżką, przyciągało turystów. Wielokrotnie opisywana w starych przewodnikach turystycznych Góra, już od końca XVIII w. była celem wycieczek gości cieplickiego uzdrowiska. W dzien-niku podróży z 1818 r. nieznany autor wspomina, iż na wzgórzu, w otoczeniu parku znajdował się letni dom (Sommerhaus) z restauracją, salą taneczną, strzelnicą, kręgielnią oraz poniżej tego zespołu romantyczna grota. W 1853 restauracja wzmiankowana była pod nazwą Belwedere.
W 1850 r. na szczycie Sołtysiej Góry wzniesiono drewnianą wieżę widokową, w 1866 r. w przekazach występującą pod nazwą Elisenhöhe. Poniżej wieży, w niewielkim, tarasowym par-ku, którego relikty czytelne są w miejscu posadowienia internatu szkolnego przy ul. Leśnej, w latach 1866 1867 zbudowano willę, w późniejszym okresie wzmiankowaną jako Webervilla od nazwiska kolejnego właściciela. W 1875 r. właścicielem Góry byli bracia Ernst Hermann i Wilhelm August Guessroy. W 1895 r. sprzedali oni Górę Sołtysią niejakiemu Schmidtowi, który poczynił tam liczne inwestycje, m.in.: przebudował restaurację, założył promenadę, po-stawił ławki w najbardziej widokowych miejscach zespołu. W 1899 r. z inicjatywy Schmidta wzniesiona została w miejscu drewnianej, murowana wieża widokowa (Keiser-Friedrich-Turm) o wysokości około 16 m, która zachowała się do dziś.
W latach 1905-1906 pod południowo-zachodnim stokiem Góry rozpoczęto budowę osiedla Scholzenberg z około czterdziestoma domami jednorodzinnymi. Na północno-wschodnim stoku urządzono skocznię narciarską. [Studium Konserwatorskie]

Góra Sołtysia to rozczłonkowane wzniesienie wchodzące w skład Wzgórz Łomnickich, usadowione na południowych obrzeżach Cieplic. Zbudowane jest z granitów porfirowatych ze skupiskami pegmatytów. W granitach występują rzadkie minerały, m.in.: oligoklaz, epigryn, kolumbit, tytanit, allanit i albit. Wierzchołek Sołtysiej porośnięty jest lasem, a w najwyższym punkcie wzgórza stoją ruiny murowanej wieży widokowej o podstawie prostokąta.

Źródło: https://dolny-slask.org.pl

 
%d bloggers like this: